Hôm nay ăn quán vừa thấy trên TikTok, cuối tuần thử nhà hàng mới mở, tháng sau lại "săn" một quán khác. Với nhiều người trẻ ở thành phố, ăn uống không còn chỉ là ăn no, mà là khám phá. Điều đó khiến thực khách ngày càng ít gắn bó với một quán quen, và buộc ngành ẩm thực phải thay đổi cách giữ chân khách.
Bài viết nhìn vào số liệu thị trường ăn uống gần đây, góc nhìn từ người làm nghề, và gợi ý cho người trẻ đi thuê nhà cân bằng giữa khám phá và chi tiêu.
Thị trường lớn, cạnh tranh gay gắt
Theo báo cáo thị trường kinh doanh ẩm thực năm 2025 do iPOS.vn thực hiện cùng Nestlé, Việt Nam có khoảng 329.000 cửa hàng ăn uống, chỉ tăng khoảng 2% so với năm trước, thấp hơn nhiều so với giai đoạn 2022–2023. Doanh thu toàn ngành ước đạt hơn 726.500 tỷ đồng, tăng 5,5%. Áp lực chi phí khiến nhiều quán rút khỏi thị trường, trong khi các đơn vị mạnh mở rộng có chọn lọc.
Nói cách khác: số quán không tăng nhiều, nhưng khách thì có quá nhiều lựa chọn, và mỗi quán đều phải cạnh tranh để được chọn lại lần thứ hai.
Người trẻ đang ăn uống ra sao
Thực khách trẻ sẵn sàng chi nhiều hơn cho những bữa ăn có trải nghiệm. Ảnh minh họa: Michael Lock / Unsplash
Báo cáo nửa đầu năm 2025 của iPOS.vn, được Doanh nhân – Báo Pháp luật Việt Nam dẫn lại, cho thấy vài thay đổi đáng chú ý:
| Bữa ăn | Xu hướng |
|---|---|
| Bữa trưa | Ít người bỏ bữa trưa bên ngoài hơn; tỷ lệ chi dưới 30.000 đồng tăng từ 8,8% lên 16,5%. Bữa trưa ngày càng "cân đối" ngân sách. |
| Bữa tối | Ăn tối ngoài hằng ngày giảm (từ 13,8% xuống 7,9%), nhưng tỷ lệ chi trên 100.000 đồng/người tăng từ 12,4% lên 19,8%. |
| Cuối tuần | Tỷ lệ đi ăn 2–3 lần/tháng tăng lên 34,4%; nhóm chi trên 500.000 đồng tăng lên 9,3%. |
Bức tranh chung: người tiêu dùng không nhất thiết ăn ngoài nhiều hơn, nhưng tiết kiệm ngày thường để chi nhiều hơn cho trải nghiệm vào bữa tối và cuối tuần.
Ở góc độ hành vi, Báo Pháp luật Việt Nam ghi nhận hiện tượng "ăn theo review": các video đánh giá trên TikTok, YouTube, Instagram có thể khiến một quán ăn bỗng có hàng dài khách chỉ sau một đêm. Người trẻ thích thử quán có concept độc đáo, không gian đẹp, món lạ.
Góc nhìn từ người làm nghề: khó nhất là được nhớ
Ms. Quyên Trần, nhà sáng lập chuỗi ẩm thực Saigon Cafe, nhìn lại hai mươi năm thay đổi: "Hai mươi năm trước, chúng tôi ăn nhiều thức ăn thuần Việt hơn", gắn với món truyền thống và hương vị vùng miền. Hôm nay, trẻ em lớn lên cùng gà rán, sushi, pizza, hamburger, đôi khi biết món quốc tế nhiều hơn món quê nhà.
Theo chị, khi có quá nhiều lựa chọn, thực khách ngày càng ít "chung thủy". Họ có thể yêu một nhà hàng hôm nay, nhưng ngày mai lại muốn thử một nơi khác. Vì vậy, một quán không thể chỉ dựa vào một món ngon hay một không gian đẹp, mà phải có năng lực, chất lượng và một hương vị riêng để khách quay lại.
"Thứ khó nhất không phải là tạo ra một món mới mà là tạo ra một hương vị khiến người ta nhớ", chị viết.
Điều gì khiến khách quay lại
- Hương vị ổn định: lần thứ năm vẫn ngon như lần đầu.
- Một "món ký ức": món mà khách nghĩ đến đầu tiên khi nhắc tên quán.
- Giá hợp lý với giá trị: đặc biệt quan trọng với bữa trưa ngày thường.
- Trải nghiệm trọn vẹn: không gian, phục vụ, vệ sinh, và cả cảm giác được nhớ mặt.
Gợi ý cho người trẻ ở thuê: khám phá mà không "cháy ví"
- Đặt ngân sách ăn uống theo tuần, tách riêng khoản "ăn trải nghiệm" cuối tuần.
- Tự nấu vài bữa tối trong tuần để dành tiền cho những bữa đáng nhớ. Gợi ý trong bài 5 thực đơn 20 phút.
- Xem review có chọn lọc: ưu tiên nhận xét từ nhiều người, nhiều thời điểm, không chỉ một video viral.
- Giữ vài quán quen gần nhà cho bữa ăn hằng ngày; khám phá quán mới vào cuối tuần. Một vài gợi ý gần Bình Thạnh: quanh chợ Bà Chiểu, quanh chợ Tân Định.
Góc nhìn
Việc người trẻ thích khám phá không phải là điều xấu, nó khiến thị trường ẩm thực năng động hơn và buộc các quán phải làm tốt hơn. Nhưng giữa vô số lựa chọn, những quán được nhớ lâu vẫn là những quán giữ được một hương vị riêng. Và với mỗi người, có lẽ một "quán quen" gần nhà vẫn là một phần làm nên cảm giác thuộc về thành phố mình đang sống.
Bài viết tham khảo từ:
- Thói quen ăn uống nửa đầu năm 2025: Ăn trưa cân đối, ăn tối "bung lụa" – Doanh nhân – Báo Pháp luật Việt Nam
- Số lượng cửa hàng F&B năm 2025 tại Việt Nam chỉ tăng 2% – Mekong ASEAN
- Sự lên ngôi của thói quen "ăn hàng" – Báo Pháp luật Việt Nam
- Chia sẻ "Hai mươi năm trước, chúng tôi ăn nhiều thức ăn thuần Việt hơn" – Ms. Quyên Trần – nhà sáng lập chuỗi ẩm thực Saigon Cafe
Q.House tổng hợp
