Pizza có mặt ở khắp nơi, từ cửa hàng thức ăn nhanh đến quán vỉa hè. Nhưng pizza Napoli, kiểu pizza gốc từ thành phố Naples của Ý, lại là một trải nghiệm khác hẳn: đế mỏng mềm, viền phồng có những đốm cháy, nướng chỉ trong khoảng một phút rưỡi. Ở Thảo Điền và Quận 1, chỉ cách Bình Thạnh chừng 10–15 phút, bạn có thể tìm được kiểu pizza này.
Bài viết giải thích pizza Napoli khác gì pizza thông thường, cách "đọc" một chiếc pizza chuẩn, và gợi ý một buổi ăn Ý cuối tuần gần nhà.
Pizza Napoli là gì
Viền bánh phồng với những đốm cháy là dấu hiệu nhận biết pizza kiểu Napoli. Ảnh: La Trattoria
Pizza Napoli (pizza napoletana) gắn liền với thành phố Naples, miền Nam nước Ý. Năm 2017, UNESCO đưa nghệ thuật làm pizza của những người thợ Naples, gọi là pizzaiuolo, vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Từ năm 1984, Hiệp hội Pizza Napoli chính hiệu (AVPN) đã đặt ra các tiêu chuẩn cho kiểu bánh này.
Chiếc pizza Margherita nổi tiếng nhất có ba màu đỏ của cà chua, trắng của phô mai mozzarella và xanh của lá húng, giống màu quốc kỳ Ý. Theo giai thoại, đầu bếp Raffaele Esposito làm chiếc bánh này năm 1889 để dâng Hoàng hậu Margherita.
Khác gì pizza thông thường
| Tiêu chí | Pizza Napoli | Pizza phổ biến (kiểu Mỹ, đế dày) |
|---|---|---|
| Bột | Bột mì loại "00", men tươi, nước, muối biển; ủ 8–24 giờ | Thường có thêm dầu, đường; ủ ngắn |
| Tạo hình | Kéo bằng tay, không dùng cây cán, giữ khí ở viền | Cán phẳng, có thể dùng khuôn |
| Đế và viền | Đế mỏng, mềm ở giữa; viền phồng, dai, có đốm cháy | Đế dày hoặc giòn đều, viền ít phồng |
| Nhân | Ít nhưng chất lượng: cà chua, mozzarella, húng, dầu ô liu | Nhiều nhân, nhiều phô mai |
| Nướng | Lò rất nóng, khoảng 430–485°C, trong 60–90 giây | Lò thường, 10–15 phút |
Một lưu ý thú vị: như Ms. Quyên Trần, nhà sáng lập chuỗi ẩm thực Saigon Cafe, từng chia sẻ, lò củi đẹp đến đâu cũng không cứu được một khối bột làm sai. Bột, thời gian lên men và tay nghề người thợ mới là phần quyết định.
Cách "đọc" một chiếc pizza Napoli ngon
- Viền: phồng tự nhiên, có đốm cháy nhỏ kiểu "da báo", bẻ ra thấy nhiều lỗ khí bên trong.
- Đế giữa: mỏng, mềm, hơi ướt vì sốt cà chua và phô mai, có thể gấp đôi lại để ăn.
- Sốt: vị chua ngọt tự nhiên của cà chua, không quá đặc hay quá ngọt.
- Phô mai: chảy mềm, không dày cộm, không ra quá nhiều dầu.
- Ăn ngay khi ra lò: pizza Napoli ngon nhất trong vài phút đầu, để nguội đế sẽ dai.
Ăn Ý ở Thảo Điền và Quận 1
Một bữa pizza và vang trắng cuối tuần ở Thảo Điền. Ảnh: La Trattoria
Thảo Điền từ lâu là "khu ẩm thực quốc tế" của Sài Gòn với nhiều nhà hàng Ý, Pháp, Nhật. Quận 1 cũng có nhiều lựa chọn quanh trung tâm và ven sông. Nếu ở Bình Thạnh, bạn có thể qua cầu Sài Gòn đến Thảo Điền, hoặc đi đường Tôn Đức Thắng vào trung tâm, cả hai đều chỉ mất khoảng 10–15 phút.
Một gợi ý là La Trattoria, nhà hàng Ý thuộc chuỗi Saigon Cafe, có đầu bếp người Ý và tập trung vào pizza Napoli, pasta truyền thống:
- Thảo Điền: Villa 5, Đường số 10, Thảo Điền (phường An Khánh).
- Quận 1: tòa Aqua 2, Vinhomes Golden River.
- Giờ mở cửa (tham khảo): 11:00–22:00 hằng ngày. Nhà hàng có suất trưa nhanh vào buổi trưa.
Ngoài pizza, bạn có thể thử các món khai vị kiểu Ý như salad burrata với rau rocket và cà chua, hoặc pasta nấu "al dente", tức sợi còn hơi dai.
Salad burrata, món khai vị quen thuộc trong bữa ăn Ý. Ảnh: La Trattoria
Gợi ý một buổi ăn Ý cuối tuần
Không gian một nhà hàng Ý ở Quận 1. Ảnh: La Trattoria
- Đặt bàn trước nếu đi tối thứ Sáu, thứ Bảy.
- Gọi chung theo nhóm: một món khai vị, một pizza Margherita để "kiểm tra" tay nghề, một pasta.
- Ăn pizza ngay khi ra lò, đừng chờ chụp ảnh quá lâu.
- Kết hợp đi dạo: ở Thảo Điền có thể đi bộ quanh các con đường nhiều cây xanh; ở Quận 1 có thể dạo bờ sông sau bữa tối.
Pizza Napoli là ví dụ cho thấy một món ăn giản dị, chỉ với bột, cà chua, phô mai và lá húng, có thể trở thành di sản khi được làm đúng cách. Một buổi tối cuối tuần thử pizza kiểu Naples cũng là cách nhỏ để "đi Ý" mà không cần rời Sài Gòn.
Giờ mở cửa và thực đơn của nhà hàng có thể thay đổi. Bạn nên kiểm tra lại trước khi đến.
Bài viết tham khảo từ:
- Pizza Napoletana: Biểu tượng ẩm thực Ý – Mia.vn
- Pizza making gains world heritage status – NPR
- Chia sẻ về La Trattoria và "Than củi hay điện có thực sự quan trọng" – Ms. Quyên Trần – nhà sáng lập chuỗi ẩm thực Saigon Cafe
Q.House tổng hợp
